← Сите упатства

Плати

Како да водиш вработени и да пресметуваш месечни плати во Финора — од внесување на вработен и договорена нето плата до пресметка, книжење и исплатна листа.

Што е ова?

Во делот „Плати" ги водиш твоите вработени и им ги пресметуваш платите секој месец. Ти внесуваш кој работи кај тебе и колкава е неговата договорена НЕТО плата — сумата на рака — а Финора го изведува бруто-то наназад и ги пресметува придонесите и данокот на личен доход што одат врз неа.

Модулот има два главни дела: „Вработени" — списокот на луѓе кои работат кај тебе, и „Пресметки" — месечните пресметки на плати од кои излегуваат исплатните листи за секој вработен.

Каде се наоѓа

Во левото мени отвори „Плати". Под него ги имаш ставките „Вработени", „Пресметки", „Работно време", „Параметри", „Договори" и „Придонеси". За почеток ти требаат само првите две: прво додади ги вработените, а потоа за секој месец правиш нова пресметка.

💡 Ако „Плати" не ти се гледа во менито, модулот можеби не е вклучен за твојата фирма — провери во подесувањата или јави се за помош.

Како да додадеш вработен

  1. Отвори „Вработени" и притисни „Нов вработен". Над списокот се отвора форма.
  2. Внеси „Име" и „Презиме" — тие се задолжителни.
  3. Внеси ги „ЕМБГ" и „Трансакциска сметка" — ЕМБГ оди во МПИН пријавата, сметката е таму каде оди платата. (Физичко лице во МК нема посебен даночен број; ЕМБГ е идентификаторот.) Банката се препознава сама од првите три цифри на сметката и се испишува до неа.
  4. Избери „Општина на живеење" од списокот. По неа УЈП го распределува персоналниот данок, па без неа МПИН датотеката не може да се изготви.
  5. Внеси го датумот „Вработен од" и избери „Договор" — неопределено или определено време. Кај определено се појавува и полето „Вработен до".
  6. Во „Како се формира платата" остави „Договорена основна НЕТО плата" и внеси го износот во „Основна НЕТО плата (МКД)" — тоа е сумата што вработениот ја добива на рака, пред минатиот труд. Финора ги пресметува придонесите и данокот наназад од неа.
  7. Во „Работно време" внеси ги неделните часови ПО ДОГОВОР — колку работи човекот денес. 40 е полно работно време; секоја пократка вредност е дозволена (ЗРО чл. 48) — на пр. 20, 30, или 37,75 за младо лице над 16 години.
  8. Во „Работен стаж" препиши го збирот од ПИОМ прегледот во „Години", „Месеци" и „Денови", и датумот до кој важи тој збир во „Заклучно со". Двете се од ИСТА точка во времето — обично 31.12 од претходната година. Од тој датум наваму Финора го додава стажот кај тебе сам.
  9. По желба додади „Позиција" и „Сектор".
  10. Притисни „Зачувај". Вработениот се појавува во списокот со ознака „Активен".
Списокот Вработени со копче Нов вработен и колони Име, Позиција, Основа, Статус
Делот „Вработени" — тука ги додаваш луѓето и нивната договорена нето плата.
Име / ПрезимеЛичните податоци на вработениот. Задолжителни.
ЕМБГЕдинствениот матичен број на граѓанинот — потребен за придонесите и пријавите.
Трансакциска сметкаБанкарската сметка на која му ја исплаќаш платата.
Општина на живеењеОпштината каде живее вработениот, од официјалниот шифрарник на УЈП. По неа се распределува персоналниот данок, затоа е задолжителна за МПИН.
Позиција / СекторРаботно место и оддел — по желба, за твоја евиденција.
Вработен од / ДоговорДатумот кога почнал да работи кај тебе и типот на договор. Кај „Определено време" се појавува и „Вработен до" и тој датум е задолжителен. Кај неопределено полето не стои — датумот на престанок се внесува дури кога ќе го одштиклираш „Активен вработен".
Основна НЕТО плата (МКД)Договорената основна плата на рака. Врз неа се додава минатиот труд (0,5% по година стаж), и од тој збир Финора го изведува бруто-то наназад — придонесите и данокот се пресметуваат така што на крајот да излезе точно договорената сума.
Работно времеНеделни часови ПО ДОГОВОР — колку работи човекот ДЕНЕС. Оди во часовната стапка и во МПИН пријавата. 40 е полно работно време (ЗРО чл. 116); секоја пократка вредност е дозволена, зашто законот не набројува дозволени бројки. Полето прима и децимали (37,75 = 37 часа и 45 минути). ⚠ Ова поле НЕ влијае на стажот — за скратено работно време во минатото види „Периоди на осигурување".
Години / Месеци / Денови + Заклучно соЗамрзнатиот збир на стажот и датумот до кој тој збир важи. Двете се препишуваат од ИСТИОТ ПИОМ преглед — збирот од „ВКУПНИОТ ПЕНЗИСКИ СТАЖ ИЗНЕСУВА…", а датумот е последниот ден покриен со М-4 табелата. Тоа е стажот стекнат ДО тековниот работен однос; од тој датум наваму Финора го додава сам, па бројката не застарува. Пример: 15 години заклучно со 31.12.2024 кај работник вработен од 01.01.2025 во јули 2026 дава 16 години и 7 месеци.
Активен вработенДали лицето сè уште работи кај тебе. Неактивните не влегуваат во новите пресметки.

Периоди на осигурување (стаж по ПИОМ)

Ако човекот работел скратено работно време, или имал прекини меѓу работните односи, замрзнатиот збир не е доволен. Отвори го вработениот и во „Периоди на осигурување" препиши ги редовите од прегледот „Податоци за осигурување (пријави и одјави)" на ПИОМ — истите колони, ист редослед.

  1. Побарај го прегледот „На регистрирани податоци во матична евиденција" од ПИОМ (се добива и преку uslugi.gov.mk, со електронски печат).
  2. Отвори го вработениот во „Плати → Вработени" и најди го делот „Периоди на осигурување".
  3. Притисни „Нов период" и препиши еден ред: единствен даночен број на работодавачот, регистарски број, шифра основ, работно време неделно, датум почеток и датум престанок.
  4. „Шифра основ" препиши ја точно како стои во изводот. Официјалниот шифрарник на ФПИОМ не ни е достапен, па полето не проверува дали шифрата постои — прима која било тројцифрена вредност.
  5. Ако периодот е сè уште отворен (во изводот пишува „nema podatok"), остави го „Датум престанок" празен.
  6. Повтори за секој ред од изводот. Секој период си носи СВОИ неделни часови — тука се внесува половина норма, не во полето „Работно време" горе.
  7. Под табелата стои пресметаниот вкупен стаж. Отвори „Прикажи го образецот М-4" — Финора ги гради редовите од регистарот со истите колони како М-4 табелата на изводот (година, ЕДБ, регистарски број, период од/до, денови, траење, часови, денари), па споредбата е ред за ред.

💡 Кога има барем еден заведен период, стажот се брои ОД НИВ по аритметиката на ПИОМ, а замрзнатиот збир погоре повеќе не се користи. Тоа е поточниот пат: ги фаќа и прекините и промените на нормата среде година.

⚠️ Преклопени периоди не се грешка — човек може да е пријавен кај двајца работодавачи истовремено (ЗРО чл. 121). Финора само те предупредува, за да провериш дали е препишано точно.

💡 До копчето стои и „Преземи PDF" — образецот М-4 за печат, во истата форма како изводот на ФПИОМ. ⚠ Каде немаме податок (период кај друг работодавач, или година без книжена плата кај нас) стои цртичка, не нула — нула на образец би тврдела дека човекот заработил нула.

💡 Ознаката „нецелосна" до годината значи дека регистарот покрива повеќе месеци отколку што се книжени кај тебе — деновите и денарите во тој ред не се од ист период. Тоа е нормално среде година: се израмнува кога ќе ги книжиш сите месеци.

💡 Ако пресметката по година не се совпаѓа со М-4 табелата, прво провери го препишувањето. Знај дека и самиот извод умее да си противречи: во еден проверен случај регистарот покажуваше осигурување до 21.01.2009, а М-4 табелата немаше ред за таа година — сертифицираниот стаж го следи М-4.

Ако платата ти е по час (бодовен модел)

Некои фирми не договараат фиксна месечна плата, туку платата се пресметува преку БОДОВИ и часовите во месецот. Ако ти е така, во картонот на вработениот избери „Бодовен систем (по час)" наместо „Договорена основна НЕТО плата".

Формулата е: вкупно бодови = бодови по решение + 0,5 бода за секоја година вкупен работен стаж. Потоа бруто = вкупно бодови ÷ референтни часови × часови во месецот × вредност на бодот.

  1. Во „Параметри" внеси „Вредност на бодот" и „Референтни часови" (часовите на кои се однесуваат бодовите од решението — најчесто 173). Ги внесуваш ЕДНАШ; важат за секој нареден месец додека не ги смениш.
  2. Во картонот на вработениот избери „Бодовен систем (по час)" и внеси ги „Бодови по решение" и податоците за стажот.
  3. Пресметај го месецот како обично. На исплатната листа стои редот со бодовите, часовите и вредноста на бодот, за да се види како е добиено бруто.

⚠️ ⚠ Кај бодовниот модел бруто платата НЕ е иста секој месец — расте и опаѓа со фондот часови. Пример: 184 часа даваат едно бруто, 168 часа помало. Тоа не е грешка, туку самата природа на моделот.

💡 Вредноста на бодот се памети по период. Ако се смени со нов колективен договор, внеси ја новата вредност во месецот од кој важи — старите пресметки ќе продолжат да ја читаат онаа што важела тогаш.

Како да пресметаш плата

Кога ќе ги имаш вработените, за секој месец правиш една пресметка. Оди во „Пресметки".

  1. Притисни „Нова пресметка". Избери „Месец" и „Година" и притисни „Креирај". Пресметката се создава со статус „Драфт".
  2. Отвори ја пресметката од списокот и притисни „Пресметај". Финора за секој активен вработен ги пресметува придонесите, данокот на личен доход (ДЛД) и нето платата. Статусот станува „Пресметана".
  3. Провери ги износите — горе ги гледаш вкупните „Бруто", „Нето", „ДЛД" и „Придонеси", а подолу поединечно по вработен.
  4. Ако нешто не е во ред (на пр. смениш бруто плата на некој вработен), поправи го и притисни „Препресметај".
  5. Кога сè е точно, притисни „Книжи". Пресметката добива статус „Книжена" и повеќе не се менува.
  6. За секој вработен можеш да ја преземеш исплатната листа како PDF со копчето за преземање во неговиот ред.
Список на месечни пресметки на плати со колони Месец/Година, Вработени, Бруто, Нето, Статус
Делот „Пресметки" — секој ред е една месечна пресметка со својот статус.

💡 Сите износи се во ЦЕЛИ ДЕНАРИ, без стотинки — така ги бара УЈП и така ги пресметува одново кога ќе ја прими датотеката. Секој чекор се заокружува пред да влезе во следниот: прво придонесите, потоа даночната основица од нив, потоа данокот, и на крај нето.

💡 Бруто платата е износот пред одбивки. Нето платата е тоа што вработениот го добива на рака, откако Финора ќе ги одземе придонесите и данокот. Придонесите се внатре во бруто — затоа бруто платата е и вкупното што платата те чини тебе како фирма.

Регистар на работно време

Отсуствата и часовите по вид се заведуваат во „Плати → Работно време", кога ќе се случат — не кога ќе правиш плата. Пресметката потоа ги чита оттаму сама.

Тоа е важно поради една работа што лесно се превидува: ако вработена е цел месец на породилно, а никој не внел ништо, платата ќе излезе како да работела нормално. Со регистар тоа не може да се случи — отсуството е заведено уште кога почнало.

  1. Отвори „Плати → Работно време" и избери месец и година. Се прикажува сè што го допира тој месец, вклучно периоди што почнале порано.
  2. Притисни „Нов запис", избери вработен и вид — годишен одмор, боледување, работа во недела, прекувремена и слично.
  3. Внеси „Од" и „До". За еден ден остави ги исти.
  4. Часовите ОСТАВИ ГИ ПРАЗНИ ако отсуството е цели денови — Финора ги брои работните денови во периодот и го применува дневниот фонд. Внеси број само за половина ден или неполни часови.
  5. Зачувај. Кога ќе ја пресметаш платата за тој месец, редовите се појавуваат сами.

💡 Истото место служи и за отсуства и за одработени часови по вид. Тоа не е спојување заради удобност — во МПИН датотеката обете се иста работа: ред со шифра, часови и износ. Годишниот одмор и работата во недела се разликуваат по шифрата, не по природа.

Зошто периодот се внесува со датуми, а не само како број часови во месецот: прагот од 15 дена кај боледување се брои по ЕДНО боледување, а тоа може да префрли месец. Боледување од 20 дена што паѓа 12 дена во јули и 8 во август е сепак едно боледување од 20 дена и носи 90%, не 70%. Со месечни збирови тоа не може да се пресмета.

⚠️ ⚠ Ако едно боледување трае подолго од 30 дена, Финора те предупредува: по Законот за здравственото осигурување чл. 18 првите 30 дена ги плаќа работодавачот, а над 30 — Фондот. Шифрата за деновите над триесеттиот ден мора да е онаа што значи дека плаќа ФЗО, и таа бара ЕДБ на органот.

💡 Фондот работни часови за месецот Финора го знае од календарот на празници (Закон за празниците, чл. 2 и 3) — вклучно правилото дека празник што паднал во недела го носи и понеделникот со себе. Ако во „Параметри" имаш внесено друг број часови, тој се почитува, но разликата се запишува во дневникот.

Боледување, прекувремено и отсуства (часови по вид)

Ако некој месец не е сосема редовен — некој бил на боледување, работел прекувремено, или имал неплатено отсуство — тие часови се внесуваат ОДДЕЛНО, по вид. УЈП бара точно така: во МПИН датотеката секој вид часови оди како свој ред.

  1. Отвори ја пресметката и притисни го малото копче со часовите лево од името на вработениот.
  2. Со „Додај ред" избери вид — на пример „126 · Надоместок за боледување - 80%" или „005 · Прекувремена работа" — и внеси ги часовите.
  3. Износот ОСТАВИ ГО ПРАЗЕН. Финора го пресметува по закон при зачувување. Внеси свој само ако колективниот договор дава повеќе од законскиот минимум.
  4. Притисни „Зачувај часови". Пресметката се обновува веднаш.

💡 Редовните часови не се внесуваат — тие се пресметуваат сами: фондот часови за месецот минус отсуствата. Прекувремената работа е НАД фондот, па часовите вкупно можат да надминат 168 или 176.

Како Финора го пресметува износот: за одработени часови се додава законскиот додаток по Општиот колективен договор чл. 24 — прекувремена 35%, ноќна работа 35%, работа во ден на неделен одмор 50%, работа во три смени 5%. Додатоците СЕ СОБИРААТ ако се поклопат: ноќна работа во недела е 35% + 50%. Работа на празник е посебна — таму одат два износа заедно, надоместок како да не работел плус зголемена плата за одработените часови.

За отсуства (годишен одмор, платено отсуство, боледување) основицата НЕ е платата за тековниот месец, туку просечната плата на работникот од последните 12 месеци — ЗРО чл. 112 ст. 8. Боледувањето на товар на работодавачот е 70% од таа основица до 15 дена, а 90% ако боледувањето мине 15 дена (и тогаш 90% важи за сите денови, не само за оние над прагот).

💡 Процентите се законскиот МИНИМУМ и можеш да ги подигнеш во „Плати → Параметри" ако твојот колективен договор дава повеќе. Тие се по период, како стапките — измена во јуни не ја менува веќе пресметаната мајска плата.

⚠️ ⚠ Саботата нема законски додаток. Ниту ЗРО ниту колективниот договор не ја спомнуваат посебно. Ако саботата е нечиј ден на неделен одмор, тогаш важи 50% по тој основ; ако е обичен работен ден по распоред, се плаќа по редовна стапка.

⚠️ ⚠ Кога боледувањето го плаќа ФЗО (а не работодавачот), редот бара и ЕДБ на органот што плаќа — 13 цифри. Полето се појавува само кај тие шифри. Без него УЈП ја одбива целата датотека, па Финора нема да те пушти да зачуваш.

💡 Тавани што Финора ги држи: прекувремена работа најмногу 40 часа месечно (тоа е праг на МПИН образецот; законот брои поинаку — 8 часа неделно и 190 годишно), а неоправдани часови најмногу 24 месечно. Неплатеното отсуство НЕМА месечен таван — по ЗРО чл. 147 трае до три месеци годишно. Исто така, часовите што го трошат фондот не смеат да го надминат месечниот фонд.

Како да ја преземеш МПИН датотеката

МПИН е месечната пресметка што ја поднесуваш до УЈП. Финора ја подготвува во ДВА облика: XML — што го прикачуваш на порталот на УЈП, и TXT (MPI3) — што се доставува по е-пошта. Содржината е иста; се разликува само обликот што го бара каналот.

  1. Отвори ја пресметката за месецот и притисни „МПИН" за XML.
  2. Ако сите податоци се комплетни, датотеката се презема веднаш.
  3. Прикачи ја на порталот на УЈП за валидација и обработка.

За TXT обликот, до копчето „МПИН TXT" избери ја подрачната единица на ФЗО (полето 3.4б во образецот) — таа е местото каде се издаваат сините картони за твоите вработени. Изборот се памети, па се бира само првиот пат на тој компјутер.

💡 Ако нешто недостига, Финора не ја изготвува датотеката — под копчињата се појавува список со точно тоа што фали и кај кој вработен (најчесто ЕМБГ, трансакциска сметка или општина). Причината: УЈП не дозволува рачна корекција на веќе поднесена датотека, па наместо погоден податок подобро е да ја пополниш пред да ја испратиш.

Што значат статусите

ДрафтШтотуку создадена пресметка, уште не е пресметана. Слободно избриши ја или притисни „Пресметај".
ПресметанаФинора ги пресметал сите плати. Можеш да провериш и да „Препресметаш" ако смениш нешто.
КниженаПресметката е завршена и заклучена. Од неа излегуваат исплатните листи и годишниот преглед на придонеси.
Активен / Неактивен (вработен)Активните вработени влегуваат во новите пресметки; неактивните (кои веќе не работат кај тебе) не.

Чести грешки

⚠️ Збирот на стажот и „Заклучно со" мора да се од иста точка во времето. Ако збирот е препишан од ПИОМ преглед што важи до 31.12.2025, а во „Заклучно со" внесеш друг датум, стажот излегува погрешен — а по него се пресметува минатиот труд.

⚠️ Полето „Работно време" НЕ го намалува стажот. Тоа е тековното работно време по договор. Ако човекот работел половина норма во МИНАТОТО, тоа се заведува во „Периоди на осигурување" — инаку стажот излегува поголем отколку што е.

Вработениот не се појавува во пресметката? Провери дали е означен како „Активен" и дали датумот „Вработен од" е пред месецот што го пресметуваш.

💡 Ако смениш нето плата или додадеш вработен откако веќе си пресметал, врати се во пресметката и притисни „Препресметај" за да се освежат износите.

⚠️ „Книжена" пресметка не може да се менува. Провери сè добро пред да притиснеш „Книжи".

💡 Ако книжењето не успее — на пример периодот е затворен во Сметководство, или недостасува конто — добиваш грешка со причината, а пресметката останува „Пресметана". Ништо не се книжи на половина: или цел налог влегува во главната книга, или ништо.

💡 Книжењето мора да е вклучено за фирмата. Ако не е, Финора не создава налог и јавува „Книжењето не е вклучено за оваа фирма.“ — пресметката останува „Пресметана“ и ништо не се книжи. Вклучувањето на книжењето за фирмата го прави Финора поддршката.

Поврзано

„Параметри" — тука ги наместуваш стапките на придонесите и данокот ако се разликуваат од стандардните. „Придонеси" — годишен преглед на ПИО придонесите по вработен. ⚠ Тоа НЕ е образецот М-4; образецот се презема кај вработениот, во „Периоди на осигурување". Сметководство — каде се книжат трошоците за плати. Ако нешто не работи како што очекуваш, користи „Пријави проблем" преку помош-ботот (копчето долу-десно на екранот).